هفته نامه – شماره دوازدهم

من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبر‌های مختلف می‌خونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبه‌ی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلب‌ها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینک‌ها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پست‌ها رو ببینید کافیه دسته‌بندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.

هفته نامه این قسمت مثل همیشه نیست، لینک های خوب کمی به چشمم خورد خیلی هم فرصت خوندن اخبار رو نداشتم. یکم خارج از نوبت دارم هفته نامه ها رو منتشر می‌کنم ولی فدای سرتون 🙂

وبسایت larry wall

آقای Larry wall یک برنامه نویس 69 ساله ی آمریکایی هست که به خاطر نوشتن زبان perl شناخته میشه.
امروز توی اخبار دیدم به سایتش لینک دادن و یک سری زدم و برام جالب بود. آدم جالبیه با ی تیپ هکری 🙂

دیتابیس مناسب کارتون رو انتخاب کنید

این سایت به شما کمک میکنه با توجه به نیازتون دیتابیس مناسب رو انتخاب کنید.

ممکنه برای آیندگان این سایت در دسترس نباشه . وقتی سایت رو باز می‌کنید تصویر زیر رو می بینید

پیامک جعلی یارانه کمک معیشتی

پدرم امروز اومدم پیشم و یک پیامک رو از داخل گوشیش بهم نشون داد و پرسید آیا این لینک کلاه برداریه یا نه؟. تصویری از پیام اصلی ندارم ولی متنش شبیه به متن زیر بود :

سلام حمایت خانوار نگرفتی بگیر! من خودم گرفتم.
cr.irpgs.com

من ی نگاه سریع انداختم و گفتم که به لینک اطمینان ندارم و بنظرم درست نیست و بهتره یکم صبر کنه اما چند دقیقه بعدش توی تلگرام وسایت های مختلف خبر جعلی بودن این لینک اومد و مطمئن شدم.
توی این پست قصد داریم توضیح بدم که چطوری می‌تونیم بفهمیم که این لینک جعلیه یا واقعی یا حداقل توضیح بدم من توی اینجور مواقع چطوری مسئله رو چک می‌کنم.

چه کسی این پیامک رو فرستاده؟

اگر برنامه نویس باشید خوب می‌دونید که فرستادن یک پیامک با یک لینک به هزاران نفر اصلا کار سختی نیست پس اولین سوالی که باید جواب بدیم که این پیامک از کجا ارسال شده؟
از اونجایی که بحث یارانه و کمک معیشتی هست پس انتظار داریم متولی این مسئله یک نهاد دولتی باشه. در نتیجه انتظار داریم یک نهاد دولتی این پیامک رو برای شما ارسال کنه و اگر به شکل اتفاقی بدستتون رسیده یا دوستی برای شما اون رو فرستاده کمی صبر کنید و بیشتر فکر کنید.
اگر به متن پیامک توجه کنید دو نکته داره :
نکته یک : لحن صمیمی پیامک. اگر این یک پیامک از سمت نهاد دولتی باشه معمولا کمی رسمی تر نوشته میشه. ما پسر خالش نیستیم که با این لحن بهمون پیام بده 🙂
نکته دو :‌ عبارت “من خودم گرفتم”. کسی که این پیامک رو ارسال کرده با نوشتن این جمله سعی کرده یک اعتمادی رو برای خواننده ایجاد کنه و بگه که اعتماد کن چون منم اعتماد کردم و الان پول دار شدم (با پول کمک معیشتی) حالا تو هم عجله کن و پول دار شو.

بررسی URL و اینکه آیا لینک معتبره ؟

بعد از خوندن متن پیام و بررسی اینکه چه کسی این پیام رو فرستاده ی نگاهی هم به لینک میندازم.
قبل از اینکه روی لینک کلیک کنم به آدرس url نگاه می‌کنم و چنتا نکته در مورد این url وجود داره :‌

نکته یک : آدرس url با com ختم شده. اگر نمیدونید com مخفف commercial به معنای تجارت هست و سوال اینه که چرا یک نهاد دولتی باید دامنه com رو برای کمک معیشتی و یارانه استفاده بکنه؟ تا حدودی همین مسئله مشخص می‌کنه که ما با یک لینک اشتباه طرف هستیم.
این نکته رو یادتون داشته باشید که اگر یک نهاد دولتی معتبر بخواد یک لینک برای شما ارسال کنه قسمت انتهایی لینک چیزی شبیه به الگوی زیر باید باشه (حالت هایی هم هست که متفاوت باشه اما این الگو بیشتر تکرار میشه )

.gov.ir

قسمت ir مخفف iran و قسمت gov مخفف government است و تمام اینها یعنی سایت هایی که آخر url شون به .gov.ir ختم میشن در اختیار دولت هستند.

بررسی سایت

بعد از اینکه لینک رو بررسی کردم، لینک رو داخل لپ تاپ خودم باز کردم و صفحه زیر لود شد :

پدر من با دیدن لوگوی وزارت اقتصاد و دارایی حدس زد که سایت باید معتبر باشه. این اشتباهی هست که در نگاه اول خیلیا انجام میدن. در این مورد خاص سازنده سایت خیلی ناشیانه این کار رو انجام داده ولی در بعضی از سایت های جعلی این کار اونقدر خوب انجام میشه که شاید آدم های حرفه ای هم متوجه جعلی بودن سایت نشن.
این نکته رو بدونید که تصویر وزارت اقتصاد و دارایی فقط یک عکس سادست که از اینترنت می‌تونید دانلود کنید، به 10M هم فکر نکنم برسه. در نتیجه هیچ موقع به لوگو و ظاهر اعتماد نکنید.

اگر کلاه بردار (سازنده سایت تقلبی) هم داره این پست رو میخونه میخوام از همینجا بهش بگم که یکم سلیقه به خرج بده و روی UI/UX کار کن. من خودم توی UI/UX افتضاحم ولی اینی که تو درست کردی دیگه خیلی ضایعس. حداقل اون فیلد ها رو بذار وسط صفحه که نصف مانیتور یک صفحه سفید خالی نباشه.

بررسی SSL certificate

کار بعدی که من انجام دادم بررسی SSL certificate بود. با بررسی SSL certificate میخواستم ببینم issuer این certificate چه کسی بوده.
برای بررسی certificate از گوشه سمت چپ مرورگر روی علامت قفل کلیک کردم و پنجره زیر باز شد :

دکمه view certificate رو زدم و صفحه پایین باز شد :

توی هیچ کدوم از قسمت های این certificate من نشونه ای از هیچ نهاد دولتی ندیدم.

بررسی whois

بیاید ی بار دیگه به لینک داخل پیام نگاه کنیم. لینک هست :

cr.irpgs.com

قسمت قبل از com یعنی همون عبارت irpgs آدرس سایت رو نشون میده. شرکت ها و نهاد ها برای اینکه url های کوچیک داشته باشند از مخفف اسم شرکت یا نهادشون برای انتخاب دامنه استفاده می‌کنند.
توی این لینک عبارت irpgs استفاده شده. قسمت ir احتمالا برای اینه که بگه ی جوری به ایران مرتبطه و قصد داره باز هم اعتماد کاربر رو جلب کنه. قسمت pgs هم من نمیدونم مخفف چی هست. احتمالا ی سری کارکتر رندم 🙂

برای اینکه ببینم چه کسی این دامنه رو ثبت کرده توی ترمینالم از این url یک whois گرفتم و خروجی به شکل زیر بود :

من چیز قابل اعتمادی داخل فیلد های whois ندیدم ولی ی سری چیز ها جالب داخلش بود.
مثلا namecheap.com چند جا تکرار شده که یک سایت خرید دامنه است. خود namecheap ی نشون از جعلی بودنه 🙂

خلاصه

سعی کردم خلاصه و کوتاه توضیح بدم چطوری می‌تونیم صحت یک پیامک و لینک رو بررسی کنیم. ممکنه راه حل های مطمئن تری هم باشه که من بلد نباشم و اگر شما بلدید لطفا به من و بقیه هم یاد بدید اما چنتا نکته :‌

نکته یک : کلاهبردار ها هر روز بیشتر و بیشتر میشن پس کمی محتاط تر عمل کنید و به هر پیامی اعتماد نکنید. بهترین راه مقابله افزایش دانش و اطلاعاته. اگر به شکل حرفه ای با کامپیوتر کار می‌کنید احتمالا خیلی بهتر از من می‌تونید این سایت ها رو تشخیص بدید ولی اگر به شکل حرفه ای با کامپیوتر کار نمی‌کنید حتما دانشتون رو افزایش بدید. مسلما سودی که این افزایش دانش به شما می‌رسونه از پولی که بابت کمک معیشتی میگیرید بیشتر به شما کمک میکنه.

نکته دو : همونطور که گفتم این سایت خیلی تابلو و ضایع ساخته شده اما همین سایت ضایع هم تعداد زیادی قربانی گرفته. در حالت های دیگه ممکنه این سایت خیلی بهتر ساخته بشه و شاید آدم های حرفه ای هم نتونن جعلی بودن رو تشخیص بدن پس همیشه سعی کنید چندین راه رو برای صحت سایت بررسی کنید.

نکته سه : با گذشت چند روز از این ماجرا و فراگیر شدن خبرش این سایت هنوز در دسترسه در صورتی که فیلترچی خیلی راحت می‌تونه این سایت رو فیلتر کنه که باعث میشه آدم های کمتری توی تله بیافتند اما ظاهرا این کار سودی براش نداره.

آپدیت : امروز ۱۹ مرداد ۱۴۰۳ سایت رو مجددا چک کردم، حدودا بعد از ۴ روز سایت از دسترس خارج شده و صفحه زیر رو داریم :

هفته نامه – شماره یازده

من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبر‌های مختلف می‌خونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبه‌ی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلب‌ها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینک‌ها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پست‌ها رو ببینید کافیه دسته‌بندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.

خب ، خب همچنان توی منتشر کردن هفته نامه تاخیر داریم و دلیلش هم مثل همیشه پیدا نکردن لینک های جالب یا خبر هایی هست که من خیلی علاقه ای به دنبال کردنشون ندارم. ایده اولیه این بود که هر هفته یک پست منتشر بشه و اوایل هم خیلی راحت این اتفاق می‌افتاد ولی چند باری پیش اومده که به موقع نتونستم منتشر کنم، اشکالی هم نداره، مهم اینه که تداوم داشته باشه 🙂

معرفی dracula

به شکل خلاصه dracula یک تم یکسان برای پلتفرم های مختلفه. از zsh و intellij بگیر تاا vim و … .
توی قسمت about می‌توانید در مورد اینکه چرا این تم بوجود اومد بخونید.
تم قشنگه و منم بعضی وقت ها توی intellij ازش استفاده می‌کنم گفتم شما هم ببینیدش.

هفته نامه – شماره ده

من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبر‌های مختلف می‌خونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبه‌ی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلب‌ها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینک‌ها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پست‌ها رو ببینید کافیه دسته‌بندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.

بسته شدن فری پیپر

از اونجایی که محدودیت‌هایی توی دسترسی و پرداخت به مقاله‌های پولی وجود داره فری پیپر مقاله هایی که نیاز به خرید یا حق اشتراک داشتند رو در اختیار ما میذاشت اما الان با توجه به پیامی که توی صفحه اول سایت گذاشتن به خاطر افزایش هزینه های نگهداری و گسستگی تیم توسعه تصمیم گرفتن که کار رو ادامه ندن. ناراحت کنندست ولی کاملا می‌تونیم درکشون کنیم.
سایتشون توی نوشتن پایان نامه به من خیلی کمک کرد، ممنونیم ازشون بابت ۱۴ سال فعالیتشون و امیدواریم به اومدن روزهایی که دسترسی به علم برای همه بدون دردسر باشه.

قطعی گسترده در ویندوز

این خبر خیلی صدا کرد و تقریبا کل خبرگزاری ها پوشش دادند. جریان به شکل ساده از این قراره که شرکت CrowdStrike که امکانات امنیتی برای سیستم عامل ویندوز ایجاد میکنه یک آپدیت اشتباه داده و باعث شده بوت سیستم عامل رو دچار مشکل کنه و ارور BSOD معروف یا همون Blue Screen of Death رو نشون بده. این مشکل باعث شده سیستم های بانک ها ، شرکت های هوایپمایی ، صدا و سیما ، سوپر مارکت ها و خیلی جا های دیگه نتونن سرویس بدن.
شرکت CrowdStrike گفته که مشکل رو حل کرده اما برگردوندن سیستم ها به حالت قبلی کار آسونی نیست و زمان بره.
تاثیر این اتفاق توی رسانه ها هم که زیاد بوده و همه در موردش صحبت کردند از جمله ایلان ماسک توئیت زده که :‌

ضرر مالی شرکت CrowdStrike هم که از تصویر زیر که مربوط به سهامش هست مشخصه.

از اونجایی که خیلی ها خبر رو دقیق تر پوشش دادن من دیگه در مورد خود خبر چیزی نمیگم اما چنتا نکته هست که بنظرم خوبه صحبت بشه :

اگر ویندوز اوپن سورس بود شاید این مشکل در این ابعاد اتفاق نمی‌افتد. وقتی یک سیستم به شکل اوپن سورس باشه چشم های بیشتری مشکل رو میبینن و احتمال کشف مشکل بیشتر میشه (البته در این مورد خاص خود ویندوز مشکلی نداشته و آپدیت CrowdStrike باعث ایجاد مشکل شده اما یاد آوری این نکته بنظرم خوبه.

نکته بعدی اینه که چقدر کار های ما به عملکرد درست کامپیوتر ها وابسته شده که یک اشتباه کوچیک باعث شد بزرگترین سیستم ها از بانک تا خطوط هوایی و حتی صدا و سیما هم دچار مشکل بشه. معمولا ما این حجم از وابستگی خودمون به کامپیوتر ها رو نمیبینم چون همیشه در دسترس هستند و کارشون رو انجام میدن وجودشون کنار ما یک امر عادی شده.

نکته بعدی خیلی شاید حرف دقیق نباشه اما بنظرم همیشه تنوع خوبه. این خرابی نشون میده که بیشتر ارگان ها از ویندوز برای کار هاشون استفاده می‌کنند در صورتی که اگر تنوع بیشتری از سیستم عامل ها استفاده میشد شاید ابعاد این قطعی کمتر میشد.

آپدیت : امروز دیدم یک نفر این عکس رو توئیت کرده گفتم شما هم ببینید . یکی از مشکلات جالب IoT هم میتونه باشه 🙂

قانون پارکینسون

قانون پارکینسون میگه که :

work expands so as to fill the time available for its completion

به زبان ساده‌تر “یک کار به اندازه ای که براش زمان تعیین کنید طول میکشه” و این یعنی اگر زمانی کمی برای کارتون تعیین کنید اون کار توی اون زمان کم انجام میشه.
البته حواستون باشه که از این قانون برداشت اشتباه نداشته باشید و زمان کمی رو برای خودتون تنظیم کنید و زیر فشار قرار بگیرید. زمان منطقی تعیین کنید تا بتونید خروجی خوبی بگیرید.

هفته نامه – شماره نه

من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبر‌های مختلف می‌خونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبه‌ی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلب‌ها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینک‌ها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پست‌ها رو ببینید کافیه دسته‌بندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.

چند هفته ای هست که هفته نامه منتشر نشده به این خاطر که لینک خوبی پیدا نکردم. تصمیم گرفتم بیشتر از این کشش ندم و هفته نامه رو منتشر کنم. این دفعه براتون لینک اجرای یک موزیک رو میذارم.

اگر لینک بالا رو به درستی میبینید که خوشبحالتون و اگر هم نمی‌بینید بدونید که فیلترچی دوست نداشته شما این موزیک رو بشنوید.

مراقب ایمیل های اسپم باشید که از شما اخا‌ذی نکنن!!

دیروز توی یکی از میل سرور ها مشکلی پیش اومده بود و من داشتم ایمیل های اون میل سرور رو چک میکردم، اشتباهی توی قسمت اینباکس بود و چشمم به یکی از ایمیل هایی خورد که جالب بود. یک متن عربی طولانی بود. از روی آدرس و اسم ایمیل مشخص بود که از سمت کشور های عربی نیومده پس با گوگل ترنسلیت متن رو به انگلیسی ترجمه کردم و به ایمیل زیر رسیدم :

Welcome
I am a professional programmer who has just hacked your device’s operating system.

You’ve been under my observation for a few months now.
The thing is that your device has been infected by an adult website that you recently visited

Let me explain everything in detail in this case, if you don’t know much about it.
The Trojan gives me full access and control of the device.
Likewise I can see everything that is displayed on your screen, and activate your camera and microphone without you knowing it.

Besides, I can also access the entire list of contacts available on social networks and the entire directory.

You may be wondering – why couldn’t your antivirus detect the malware?

Well my malware uses a driver, its signature is updated every 4 hours, so your antivirus stays quiet.

You have prepared a good video and you will be satisfied with it in the left part of the screen, while in the right part you can see the video you were watching at that time.

One mouse click is enough to send this video to your entire contact list from mail and social networks.
I can do more than that and publish access details for all the emails and messaging you use.

If you want to avoid this from happening, you should:
Arrange to transfer $1200 (USD) to my Bitcoin wallet (if you are not familiar with the steps to do this, you can refer to Google: “buy Bitcoin”).

My Bitcoin wallet (BTC wallet): 19PB4o2gJMeyMvynf3fGhfmYktceQU9vu

Upon receipt of payment, I will delete the video immediately, and assure you that you will never hear from me again.
You have 50 hours (2 days+) to arrange payment.
I will automatically receive a notification once you read this email, so the timer will start from the moment you read this email.

There is no need to try to reply to me, because it does not make sense (the sender’s email address is automatically generated).
There’s no point in trying to file a complaint either, since this write-up can’t be detached, just like my Bitcoin address.
I don’t make any mistakes.

If we learn that you tried to share this email with anyone else, your video will be shared publicly immediately.

my regards.

چرا این ایمیل فیکه ؟

خب تقریبا هر آدمی که یکم تجربه داشته باشه و این ایمیل رو بخونه متوجه اشتباهات ایمیل میشه. من سعی میکنم در ادامه قسمت های مختلف ایمیل رو توضیح بدم و بگم چرا این ایمیل اسپمه.

متن ایمیل که خیلی مقتدرانه شروع شده و گفته که professional programmer هست. توی قسمت های مختلف ایمیل هم سعی کرده با کلمه هایی مثل Trojan یا توضیح signature و توضیحات فنی دیگه نشون بده که ما با یک هکر حرفه ای طرفیم در صورتی که ی حرفه ای اینطوری ایمیل نمیزنه 🙂

در ادامه ایمیل مدعی شده که به همه چیز دسترسی داره، از اسکرین و دوربین گرفته تااا ایمیل و کانتکت ها که خب این هم واضحه که چرته. چون ما روی این سرور نه محیط گرافیکی داریم که چیزی روی صفحش نشون داده بشه و نه دوربین بهش وصله و نه هیچ چیز دیگه .

توی ایمیل سعی کرده با ایجاد ترس سعی کنه به خواستش برسه مثلا توی قسمت اولیه ایمیل گفته که دستگاه شما به خاطر سر زدن به یک سایت بزرگسالان آلوده شده و فیلمی هم که داشتی میدیدی رو ما فهمیدیم چی بوده و اگر پول رو به ما ندی چون به همه مخاطبینت دسترسی داریم ارسال می‌کنیم که آبروت بره.

من از قسمت آخرش خوشم اومد که تمام راه حل هایی که در مرحله اول به ذهن ما میرسه مثلا شکایت بکنیم ، پول رو پرداخت نکنیم یا ایمیل بزنیم و باهاش صحبت کنیم رو بررسی کرده و گفته که هیچکدوم از این راه حل ها کارساز نیست و به قول خودش He doesn’t make any mistakes.

از جهت هایی هم بنظرم با هکر خوبی طرفیم چون بهمون در مورد بیت کوین گفته و گفته اگر نمیدونیم چی هست بریم سرچ کنیم و یادبگیریم یا ی جایی دیگه از ایمیل بهمون قول داده که اگر پول رو بدیم فیلممون رو پخش نمی‌کنه. بنظرم که با ی آدم حسابی طرفیم 🙂

نکته آخر هم که ثابت میکنه این ایمیل فیکه این هست که معمولا هکر ها وقتی به اطلاعاتی دسترسی پیدا می‌کنند بخشی از اون رو به عنوان سند اینکه دیتاشون واقعیه توی ایمیل میفرستن در صورتی که توی این ایمیل فقط بهمون گفته که به همه چیز دسترسی داره اما چیزی برامون نفرستاده

چرا چنین ایمیلی ارسال میشه؟

همونطور که گفتم این ایمیل اسپمه. ایمیل های اسپم به ایمیل هایی گفته میشه که برای تعداد زیادی آدم که دلشون نمیخواد چنین ایمیلی بگیرن فرستاده میشه. کسی هم که پشت این ایمیل هست احتمالا یک لیست بزرگ از ایمیل داره و این متن رو برای تعداد زیادی ایمیل ارسال کرده.
جریانی که پشت این ایمیل هست از این قراره که طرف به قصد اخاذی این ایمیل رو به تعداد زیادی آدم ارسال میکنه، و سعی میکنه با یکسری ادعا یکمی ترس ایجاد کنه و در نهایت هم چون خیلی از آدم ها سواد کامپیوتری به اندازه کافی ندارن ، از طرفی ترسیدن و نگران این هستن که فیلمی که وجود نداره پخش بشه پس پول رو به حساب بیتکوین واریز می‌کنن.

اگر چنین ایمیلی گرفتیم چیکار کنیم ؟

اول از همه اینکه آروم باشید و هیجانی تصمیم نگیرید. با دقت متن رو چند بار بخونید اونوقت ایراداتش رو پیدا می‌کنید.
این ایمیل به شکل خاص، زیادی ضایعه ولی اگر ایمیل بهتری دریافت کردید می‌تونید از طریق پلیس پیگیر بشید.
در نهایت هم حواستون باشه که چنین الگو هایی شروع یک چرخه ی بی پایان برای باج گرفتنه . ممکنه شما یکبار پول رو واریز بکنید اما چه تضمینی وجود داره که دوباره طرف ایمیل نزنه و این بار پول بیشتری رو بخواد؟
سواد دیجیتالی این روز ها خیلی مهمه و متاسفانه توجه کمی به این موضوع شده. تا جایی که می‌تونید سعی کنید سواد دیجیتالتون رو افزایش بدید، ابزار هایی که استفاده می‌کنید رو بشناسید و در موردشون سرچ کنید.
در آخر هم فدای سرتون، همه آدم ها به سایت هایی که شما سر میزنید سر میزنن، چیز هایی که شما میبنید رو اون ها هم میبینن.

دانشگاه بریم یا نه?

جدیدا نظر آدم های مختلف با سن های مختلف توجه‌ام رو جلب کرده در مورد دانشگاه. هر کسی نظر خاص خودش رو داره و از زاویه دید خودش نظرش رو میگه. منطقا با یک فرمول کلی برای همه آدم ها نمی‌شه گفت که دانشگاه خوبه یا بده یا … در نتیجه من هم تصمیم گرفتم نظرم رو بنویسم.

اول اینکه یک پیش‌زمینه ای در مورد من باید بدونید تا زاویه دید من به دانشگاه رو کمی بهتر متوجه بشید. من مدرک کارشناسی و ارشد کامیپوتر دارم و هر دو دانشگاه دولتی و راه دور بودن. کارشناسی رو از طریق کنکور و ارشد رو بدون کنکور خوندم. شغلم مستقیما با رشتم مرتبطه و شروع یادگرفتن کامپیوتر هم از همین دانشگاه شروع شده.
سعی می‌کنم اول خوبی ها و بعد بدی ها رو بگم و درنهایت با جمع بندی نظرم رو بنویسم.

خوبی ها

نکته اصلی دانشگاه برای من دیدن آدم های مختلف با نگرش های مختلفه. خط فکری های مختلف رو توی دانشگاه بین بچه ها میشه دید و خیلی چیز های با ارزش تری که توی کتاب های دانشگاه نیست رو میشه اونجا یاد گرفت. ی بار جمله ای رو توی توئیتر خوندم که گفته بود “فاصله ی ۱۸ تا ۲۲ سالگی ۴ سال نیست بلکه ۴۰ ساله” و برای من این جمله توی دانشگاه ثابت شد. تجربه ‌ای که توی اون ۴ سال از زندگی کردن توی خوابگاه و آشنا شدن با آدم های مختلف بدست آوردم واقعا ارزشمنده برام. دید خیلی بهتری نسبت به اطراف و مسائل مختلف پیدا کردم.

زندگی داخل خوابگاه شما رو عوض می‌کنه. هر چقدر هم که به خانواده وابسته نباشید، بودن داخل خوابگاه شما رو آدم مستقل تری میکنه. تقریبا هر کاری که بخواید انجام بدید به عهده خودتونه و باید با هر کیفیتی که شده از پسش بر بیاید. از طرفی زندگی کردن کنار آدم های دیگه به شما یاد میده که چطوری با شرایط و آدم ها و اخلاق ها مختلف کنار بیاید.

دوران چهار ساله‌ی دانشگاه (توی ارشد اوضاع کمی متفاوت میشه) کسی با شما کاری نداره. اجتماع و خانواده از شما انتظاری نداره ، استرس کنکور و قبولی در دانشگاه تمام شده و فرصت بیشتری دارید برای کشف محیط اطرافتون . از طرفی تا قبل از ۱۸ سالگی احتمالا خانواده روی شما کنترل بیشتری داره ولی بعد از اون آزادی بیشتری خواهید داشت و این فرصت کشف موقعیت های جدید رو میده
همین فرصت کشف چیز های جدید و اینکه کسی با شما کاری نداره این امکان رو به شما میده که آماده بشید برای دوران بعد از دانشگاه و بازار کار. می‌تونید کار های مختلف رو امتحان کنید و بعد از اینکه پیدا کردید چی دوست دارید شروع به یادگرفتنش کنید، با این کار وقتی از دانشگاه خارج میشید آماده کار هم هستید. درک می‌کنم که درس خوندن توی دانشگاه وقت زیادی میگیره و شاید بگید فرصت یادگرفتن چیز های جدید نداریم ولی لازم نیست توی دانشگاه ۲۰ بگیرید. 🙂 سعی کنید نمره خوب بگیرید و از فرصت اضافه ای که در اختیارتون هست برای یادگیری و تجربه استفاده کنید.

بدی ها

برای گرفتن مدرک شما باید ی مجموعه درس مشخص رو بر اساس چارت دانشگاه بخونید. مجموعه ای از درس هایی که هیچ وقت توی زندگی بدردتون نمی‌خورن از درس های عمومی گرفته تا درس هایی که تخصصی اند ولی شاید توی فیلدی که شما به شکل جدی دنبالش می‌کنید بدرد نمی‌خورن مثل درس های سخت افزار برای کسی که میخواد برنامه نویس باشه یا مثلا فیزیک ۱ و ۲ با آزمایشگاهش با هم :/
چنین درس هایی فقط وقت شما رو تلف می‌کنند. درسته که شما در نهایت یک چیزی یاد میگیرید من هم مخالف یادگرفتن نیستم اما ایده این هست که از فرصت به شکل خوب استفاده کنیم. گاهی خوابیدن و استراحت کردن بهتر از انجام دادن کاری هست که هیچ آورده ای برای شما نداره.

یکی از بدی های دانشگاه های دولتی تعهد خدمت به مدت خیلی طولانی تر از اون چیزی که درس خوندیده. مثلا من به مدت ۴ سال کارشناسی درس خوندم و به مدت ۸ سال باید کار کنم تا بتونم مدرکم رو آزاد کنم. درسته که بخشی از هزینه تحصیل من رو دولت داده ولی منصفانه این هست که اگر ۴ سال هزینه کرده من هم ۴ سال تعهد خدمت داشته باشم.

این مورد به خودی خود بد نیست ولی خیلی از بچه هایی که مخالف دانشگاه هستند اون رو مطرح میکنند و اون این هست که بعد از دانشگاه بیکارن و کار پیدا نمی‌کنند. در حال حاضر برای بچه های کامپیوتر شغل هست اما خیلی از بچه ها بیکار هستند. در رابطه با دانشگاه این رو باید بگم که دانشگاه به شما اونقدر سواد یاد نمیده که بتونید باهاش کار پیدا کنید و اگر قصد دارید کار پیدا کنید باید خارج از حیطه دانشگاه شروع کنید به یادگرفتن. یوتوب ببینید، پروژه تعریف کنید و انجام بدید، کتاب بخونید و توی مهارت های تخصصی تون عمیق بشید.

جمع‌بندی

نظر کلی من این هست که برای کنکور خودتون رو نکشید، سعی کنید معقول درس بخونید و به خودتون سخت نگیرید. شما قرار نیست همیشه بهترین باشید و از طرفی دنیا بزرگتر و پیچیده تر از این هست که قبول شدن یا نشدن داخل یک دانشگاه سرنوشت شما رو به کلی تحت تاثیر قرار بده.
برید دانشگاه، یکمی درس بخونید، کلی تجربه کسب کنید و در نهایت از این فرصت ۴ ساله برای شناخت بهتر خودتون ، درک کردن محیط اطراف و کشف آدم های جدید استفاده کنید. توی دانشگاه دوستای خوبی پیدا می‌کنید که شاید تا آخر عمر براتون بمونن.
در کل این چهار سال رو حروم نکنید در عین حال که خوش میگذرونید، دنبال یادگرفتن و عمیق شدن هم باشید. دانشگاه با تمام سختیاش بالاخره ی روزی تموم میشه و فقط خاطره های خوبش باقی می‌مونه.

پ.ن : عکس های بالا مربوط به دانشگاه هستن. من روزای خوبی رو توی اون دانشگاه و شهر داشتم و همیشه دوست دارم بهش برگردم. عکس های باحال تری هم داشتم ولی خب نمیشه اون ها رو اینجا گذاشت.