من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبرهای مختلف میخونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبهی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلبها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینکها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پستها رو ببینید کافیه دستهبندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.
علی اصغر هنرمند یکی از گرداننده های سایت نارنجی بود. سایت نارنجی یکی از قدیمی ترین و معروف ترین وبلاگ های فارسی در ایران بود که در مورد تکنولوژی و گجت مطلب منتشر می کرد. این سایت الان در دسترس نیست و اگر به فعالیتش ادامه میداد شاید الان یکی از استارت های معروف ایران بود.
علی اصغر مدتی هست که فعالیتش رو در یوتوب شروع کرده و مطالب پزشکی رو از رفرنس های معتبر منتشر میکنه. علاوه بر کانال یوتوب این مطالب دیگری هم به شکل نوشته در سایت آپدیت ام دی منتشر میشه .من کانال یوتوبش رو دنبال می کنم و بنظرم خیلی مفیده. وجود همچین کانالی توی محتوا های فارسی بشدت نیاز بود. توضیحات کوتاه، کامل، روان و با لحن ساده ای داره و دنبال کردنش رو پیشنهاد میکنم.
اگر با مستندات و man page دستورات لینوکسی راحت نیستید و خوندنشون براتون سخته کافیه از سایت cheat.sh استفاده کنید. این سایت دستور مورد نظر شما رو به شکل خیلی ساده توضیح میده و بعد هم چنتا مثال از سوئیچ های پرکاربردش به شما میده.
همچنین با استفاده از curl به شکل مستقیم میتونید به این سایت درخواست بزنید و داده رو بگیرید.
من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبرهای مختلف میخونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبهی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلبها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینکها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پستها رو ببینید کافیه دستهبندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.
توی تلگرام یکسری ربات خیلی معروف شدن که شما کمک میکنند به شکل ناشناس به کسی پیام بدید و میتونید ناشناس چت کنید یا عکس بفرستید. بچه های فنی تر با شنیدن این جمله ناخودگاه توی ذهنشون این موضوع مطرح میشه که اگر ناشناس نباشن چی یا اگر کسی این وسط اطلاعات رو شنود کنه چی و منطقا ازش استفاده نمیکنند اما آدم هایی که فنی نیستند ممکنه این فیچر براشون جالب باشه و ازش استفاده کنند. خیلی از بچه ها هشدار های استفاده از این ربات ها رو خیلی وقت پیش داده بودن تا اینکه بالاخره دیشب مجموعه توئیت های زیر رو داشتیم :
همونطور که همه حدس میزدند اطلاعات اصلی کاربران روی دیتابیس ها ذخیره میشده و حتی کسی که این ربات رو ساخته میتونسته چت ها رو فلگ کنه یعنی مشخص کنه به چه چت هایی علاقه داره و موقعی که دو کاربر چت میکنند یک نسخه از اون چت ها براش ارسال بشه.
توی این ویدیو توضیحات دقیق تر و کامل تر از این مسئله وجود داره.
در رابطه با این مورد چنتا نکته هم من اضافه میکنم :
نکته یک : هر چیزی که در اینترنت منتشر میکنید ممکنه روزی به شکل عمومی منتشر بشه پس قبل از انتشار هر عکس ، فیلم یا چتی این رو مد نظر بگیرید که دیر یا زود شاید این اتفاق بیفتد
نکته دو : وقتی از یک اپلیکیشن استفاده میکنید ، سازنده اون اپلیکیشن تا حد امکان سعی میکنه فیچر هایی به اون اضافه کنه که شما جذب اون اپلیکیشن بشید(فیچر هایی مثل اینکه چه کسی پروفایل شما رو دیده یا … ). پس اگر یک فیچر جالبی توی نسخه اصلی اپلیکیشن نیست ولی یک اپلیکیشن مشابه دیگه مثلا تلگرام طلایی یا … اون فیچر رو به شما میده مشکوک بشید و همیشه سعی کنید از نسخه اصلی استفاده کنید.
نکته سه : وقتی چیزی داخل اینترنت منتشر میشه خیلی احتمال کمی داره که فراموش بشه یا به کلی از بین بره. ممکنه ته نشین بشه و سخت تر پیدا بشه اما در نهایت وجود داره و اگر کسی بگرده میتونه پیداش کنه پس باز هم قبل از منتشر کردن چیزی به این فکر کنید که امکان حذفش از اینترنت وجود نداره.
همستر مرد!
توی هفته نامه شماره هفت در مورد همستر خیلی کوتاه صحبت کردم و خیلی های دیگه هم در مورد معتبر نبودنش هشدار دادن. چند روز پیش خبر زیر رو داشتیم که ظاهرا همستر (با بیش از ۲۰۰ میلیون یوزر به نقل از پیام زیر) قراره از دسترس خارج بشه و قرار نیست لیست بشه و به زبان ساده تر یعنی قرار نیست به پول تبدیل بشه.
اینطور که پیام بالا گفته ظاهرا با سرمایه گذار به مشکل خوردن و مسائل دیگه اما چنتا نکته هم من اضافه کنم :
نکته صفر : میزان پول محدوده و این یعنی همه با هم نمیتونند پولدار بشن . مثل یک پیتزا در نظر بگیرید. همه نمیتونند قاچ بزرگ پیتزا رو داشته باشن.
نکته یک : اگر راه آسون و بدون دردسر برای پولدار شدن یک شبه وجود داشته باشه ، قطعا آدم های دیگه زودتر از من و شما اون رو پیدا میکنند و با توجه به نکته صفر چون میزان پول محدوده پس اونها پول رو بدست میارن و دیگه چیزی باقی نمیمونه.
نکته دو : پول در ازای کار ایجاد میشه، یعنی یک سرویس یا یک خدمت باید ارائه بشه تا در ازای اون پول بدست بیاد. مثلا وقتی شما میرید سر کار در ازای دادن یک سرویس ، پولی رو دریافت میکنید. یا مثلا توی بیت کوین با حل کردن یک مسئله ریاضی (به زبان ساده همون POC) کوینی رو به عنوان جایزه یا پاداش این کار دریافت میکنید. وقتی شما روی همستر کلیک میکنید ، فقط دارید کلیک میکنید و این کلیک، چیزی نیست که برای شما پولی بوجود بیاره چون ارزشی نداره در نتیجه در مواجهه با این شکل از مسئله ها سوالی که باید پرسیده بشه این هست که در ازای چه کاری پول تولید میشه و چه ارزشی ایجاد میشه.
بالاخره کتاب Clean Code رو تمام کردم. نمیدونم چقدر طول کشید ولی خیلی بیشتر از حد معمول بود دلیلش هم یکمی تنبلی من بود یکمی هم شلوغی 🙂
کتاب Clean Code نوشته ی Robert C. Martin هست که به اسم uncle bob شناخته شده است. uncle bob کتاب های شاخته شده ی دیگه ای مثل clean coder , clean architecture و … هم داره که من نخوندم ولی تعریفشون رو زیاد شنیدم.
کتاب Clean Code سعی میکنه یکسری از الگوهایی که باعث میشه کد های کثیف و پیچیده بشن رو توضیح بده. ساختار کلی کتاب به این شکل هست که اول یک کد بد رو به عنوان نمونه نشون میده، توضیح میده که چرا بده و چطوری باید اصلاح بشه. سپس کد رو اصلاح میکنه و کد اصلاح شده رو هم توضیح میده. همین الگو باعث میشه کتاب خوانا و روان باشه. من نسخه انگلیسی کتاب رو خوندم و قابل فهم بود. خیلی کلمه ی عجیب و غریبی استفاده نشده و اتفاقا شروع خوبی هست برای خوندن کتاب به زبان انگلیسی.
نویسنده توی بخش ابتدایی کتاب توضیح میده که چرا نوشتن کد تمیز مهمه و چرا باید بهش توجه کرد. اگر شما به شکل گروهی روی پروژه ای کار کرده باشید یا حتی یک پروژه رو برای زمان طولانی پشتیبانی کرده باشید این اهمیت رو بیشتر درک میکنید. برای خود من بار ها پیش اومده که یک کار کوچیک، روز ها طول کشیده فقط به این خاطر که کد های قبلی تمیز نبودند. نوشتن کد تمیز نیاز به زمان، تجربه و مهارت داره اما با دونستن چنتا اصل خیلی ساده مثل رعایت code convention ها یا قواعد نامگذاری و … کیفیت کد ها تا حد خوبی افزایش پیدا میکنه.
خوندن کتاب رو حتما حتما توصیه میکنم. نمونه کد های کتاب به زبان جاوا هست اما اگر شما برنامه نویس هستید (توی هر زبانی) پیشنهاد میکنم که کتاب رو بخونید. خوندن این کتاب باعث میشه شما آدم حرفه ای تری باشید و با کیفیت بیشتری کار کنید.
امروز خیلی اتفاقی یک پست داخل توئیتر دیدم که جادی یک مصاحبه حدودا دو ساعته با پادکست کارگاه داره. فرصت خالی داشتم در نتیجه نشستم و دیدمش . قسمت های زیادی از این پادکست تولید شده و چون حول یک تاپیک مشخص نیست من احتمالا حوصله نمیکنم همه قسمت هاش رو گوش کنم
پادکست کارگاه خودش رو اینطور معرفی میکنه :
کُنجکاوی در زندگی و کارِ دیگران پادکست کارگاه دربارهی مسیر شغلی و مسیر کاری آدمهای مختلف با تخصصهای گوناگونه. در هر قسمت سعی میکنیم تا از نمایی نزدیک با شرح شغلی یک حرفه آشنا بشیم و بفهمیم که در عمل چه کارهایی رو انجام میده، چه مهارتهایی داره و مسیر رشد رو چطور طی میکنه.
نکته های مثبت پادکست برای من این بود که راحت و سر راست دو نفر میشینن و طولانی با هم صحبت میکنند. نه استودیو ی عجیب و غریبی در کاره و نه ادیت یا دستگاه خاصی برای ضبط و نه هیچ پیچیدگی دیگه ای . محتوا و کیفیت محتوا مهمه و ابزار ها و تجهیزات هم در حدی که معقول باشند. نکته مثبت دیگه این بود که محدودیت زمان نداره و طرفین میشینن و راحت با هم صحبت میکنند. بحث عمیق میشه و طرفین نظراتشون رو میگن. مورد دیگه اینکه پادکست محدود به یک شغل یا یک موضوع خاص نیست بلکه آدم های مختلف توی شغل های مختلف هستند که باعث میشه این پادکست برای مخاطب های بیشتری محتوا داشته باشه.
من مصاحبه جادی رو دیدم، قسمت های مربوط به میلاد نوری و علی اصغر هنرمند و آرش برهمند رو هم توی برنامم گذاشتم که ببینم.
من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبرهای مختلف میخونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبهی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلبها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینکها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پستها رو ببینید کافیه دستهبندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.
هفته نامه این قسمت مثل همیشه نیست، لینک های خوب کمی به چشمم خورد خیلی هم فرصت خوندن اخبار رو نداشتم. یکم خارج از نوبت دارم هفته نامه ها رو منتشر میکنم ولی فدای سرتون 🙂
آقای Larry wall یک برنامه نویس 69 ساله ی آمریکایی هست که به خاطر نوشتن زبان perl شناخته میشه. امروز توی اخبار دیدم به سایتش لینک دادن و یک سری زدم و برام جالب بود. آدم جالبیه با ی تیپ هکری 🙂
پدرم امروز اومدم پیشم و یک پیامک رو از داخل گوشیش بهم نشون داد و پرسید آیا این لینک کلاه برداریه یا نه؟. تصویری از پیام اصلی ندارم ولی متنش شبیه به متن زیر بود :
سلام حمایت خانوار نگرفتی بگیر! من خودم گرفتم. cr.irpgs.com
من ی نگاه سریع انداختم و گفتم که به لینک اطمینان ندارم و بنظرم درست نیست و بهتره یکم صبر کنه اما چند دقیقه بعدش توی تلگرام وسایت های مختلف خبر جعلی بودن این لینک اومد و مطمئن شدم. توی این پست قصد داریم توضیح بدم که چطوری میتونیم بفهمیم که این لینک جعلیه یا واقعی یا حداقل توضیح بدم من توی اینجور مواقع چطوری مسئله رو چک میکنم.
چه کسی این پیامک رو فرستاده؟
اگر برنامه نویس باشید خوب میدونید که فرستادن یک پیامک با یک لینک به هزاران نفر اصلا کار سختی نیست پس اولین سوالی که باید جواب بدیم که این پیامک از کجا ارسال شده؟ از اونجایی که بحث یارانه و کمک معیشتی هست پس انتظار داریم متولی این مسئله یک نهاد دولتی باشه. در نتیجه انتظار داریم یک نهاد دولتی این پیامک رو برای شما ارسال کنه و اگر به شکل اتفاقی بدستتون رسیده یا دوستی برای شما اون رو فرستاده کمی صبر کنید و بیشتر فکر کنید. اگر به متن پیامک توجه کنید دو نکته داره : نکته یک : لحن صمیمی پیامک. اگر این یک پیامک از سمت نهاد دولتی باشه معمولا کمی رسمی تر نوشته میشه. ما پسر خالش نیستیم که با این لحن بهمون پیام بده 🙂 نکته دو : عبارت “من خودم گرفتم”. کسی که این پیامک رو ارسال کرده با نوشتن این جمله سعی کرده یک اعتمادی رو برای خواننده ایجاد کنه و بگه که اعتماد کن چون منم اعتماد کردم و الان پول دار شدم (با پول کمک معیشتی) حالا تو هم عجله کن و پول دار شو.
بررسی URL و اینکه آیا لینک معتبره ؟
بعد از خوندن متن پیام و بررسی اینکه چه کسی این پیام رو فرستاده ی نگاهی هم به لینک میندازم. قبل از اینکه روی لینک کلیک کنم به آدرس url نگاه میکنم و چنتا نکته در مورد این url وجود داره :
نکته یک : آدرس url با com ختم شده. اگر نمیدونید com مخفف commercial به معنای تجارت هست و سوال اینه که چرا یک نهاد دولتی باید دامنه com رو برای کمک معیشتی و یارانه استفاده بکنه؟ تا حدودی همین مسئله مشخص میکنه که ما با یک لینک اشتباه طرف هستیم. این نکته رو یادتون داشته باشید که اگر یک نهاد دولتی معتبر بخواد یک لینک برای شما ارسال کنه قسمت انتهایی لینک چیزی شبیه به الگوی زیر باید باشه (حالت هایی هم هست که متفاوت باشه اما این الگو بیشتر تکرار میشه )
.gov.ir
قسمت ir مخفف iran و قسمت gov مخفف government است و تمام اینها یعنی سایت هایی که آخر url شون به .gov.ir ختم میشن در اختیار دولت هستند.
بررسی سایت
بعد از اینکه لینک رو بررسی کردم، لینک رو داخل لپ تاپ خودم باز کردم و صفحه زیر لود شد :
پدر من با دیدن لوگوی وزارت اقتصاد و دارایی حدس زد که سایت باید معتبر باشه. این اشتباهی هست که در نگاه اول خیلیا انجام میدن. در این مورد خاص سازنده سایت خیلی ناشیانه این کار رو انجام داده ولی در بعضی از سایت های جعلی این کار اونقدر خوب انجام میشه که شاید آدم های حرفه ای هم متوجه جعلی بودن سایت نشن. این نکته رو بدونید که تصویر وزارت اقتصاد و دارایی فقط یک عکس سادست که از اینترنت میتونید دانلود کنید، به 10M هم فکر نکنم برسه. در نتیجه هیچ موقع به لوگو و ظاهر اعتماد نکنید.
اگر کلاه بردار (سازنده سایت تقلبی) هم داره این پست رو میخونه میخوام از همینجا بهش بگم که یکم سلیقه به خرج بده و روی UI/UX کار کن. من خودم توی UI/UX افتضاحم ولی اینی که تو درست کردی دیگه خیلی ضایعس. حداقل اون فیلد ها رو بذار وسط صفحه که نصف مانیتور یک صفحه سفید خالی نباشه.
بررسی SSL certificate
کار بعدی که من انجام دادم بررسی SSL certificate بود. با بررسی SSL certificate میخواستم ببینم issuer این certificate چه کسی بوده. برای بررسی certificate از گوشه سمت چپ مرورگر روی علامت قفل کلیک کردم و پنجره زیر باز شد :
دکمه view certificate رو زدم و صفحه پایین باز شد :
توی هیچ کدوم از قسمت های این certificate من نشونه ای از هیچ نهاد دولتی ندیدم.
بررسی whois
بیاید ی بار دیگه به لینک داخل پیام نگاه کنیم. لینک هست :
cr.irpgs.com
قسمت قبل از com یعنی همون عبارت irpgs آدرس سایت رو نشون میده. شرکت ها و نهاد ها برای اینکه url های کوچیک داشته باشند از مخفف اسم شرکت یا نهادشون برای انتخاب دامنه استفاده میکنند. توی این لینک عبارت irpgs استفاده شده. قسمت ir احتمالا برای اینه که بگه ی جوری به ایران مرتبطه و قصد داره باز هم اعتماد کاربر رو جلب کنه. قسمت pgs هم من نمیدونم مخفف چی هست. احتمالا ی سری کارکتر رندم 🙂
برای اینکه ببینم چه کسی این دامنه رو ثبت کرده توی ترمینالم از این url یک whois گرفتم و خروجی به شکل زیر بود :
من چیز قابل اعتمادی داخل فیلد های whois ندیدم ولی ی سری چیز ها جالب داخلش بود. مثلا namecheap.com چند جا تکرار شده که یک سایت خرید دامنه است. خود namecheap ی نشون از جعلی بودنه 🙂
خلاصه
سعی کردم خلاصه و کوتاه توضیح بدم چطوری میتونیم صحت یک پیامک و لینک رو بررسی کنیم. ممکنه راه حل های مطمئن تری هم باشه که من بلد نباشم و اگر شما بلدید لطفا به من و بقیه هم یاد بدید اما چنتا نکته :
نکته یک : کلاهبردار ها هر روز بیشتر و بیشتر میشن پس کمی محتاط تر عمل کنید و به هر پیامی اعتماد نکنید. بهترین راه مقابله افزایش دانش و اطلاعاته. اگر به شکل حرفه ای با کامپیوتر کار میکنید احتمالا خیلی بهتر از من میتونید این سایت ها رو تشخیص بدید ولی اگر به شکل حرفه ای با کامپیوتر کار نمیکنید حتما دانشتون رو افزایش بدید. مسلما سودی که این افزایش دانش به شما میرسونه از پولی که بابت کمک معیشتی میگیرید بیشتر به شما کمک میکنه.
نکته دو : همونطور که گفتم این سایت خیلی تابلو و ضایع ساخته شده اما همین سایت ضایع هم تعداد زیادی قربانی گرفته. در حالت های دیگه ممکنه این سایت خیلی بهتر ساخته بشه و شاید آدم های حرفه ای هم نتونن جعلی بودن رو تشخیص بدن پس همیشه سعی کنید چندین راه رو برای صحت سایت بررسی کنید.
نکته سه : با گذشت چند روز از این ماجرا و فراگیر شدن خبرش این سایت هنوز در دسترسه در صورتی که فیلترچی خیلی راحت میتونه این سایت رو فیلتر کنه که باعث میشه آدم های کمتری توی تله بیافتند اما ظاهرا این کار سودی براش نداره.
آپدیت : امروز ۱۹ مرداد ۱۴۰۳ سایت رو مجددا چک کردم، حدودا بعد از ۴ روز سایت از دسترس خارج شده و صفحه زیر رو داریم :
من در طول هفته معمولا به لینک های زیادی سر میزنم، از وبسایت های مختلف خبرهای مختلف میخونم. وقتی میگم خبر الزاما منظور خبرهای لبهی دنیا نیست. خیلی وقت های مطلبها قدیمی هستند اما همچنان ارزش خوندن رو دارند. تصمیم گرفتم هر هفته روز های جمعه یک پست داشته باشم که این لینکها رو به اشتراک بذارم.اگر دوست داشتین این مجموعه پستها رو ببینید کافیه دستهبندی “هفته نامه” رو داخل وبلاگ نگاه کنید.
خب ، خب همچنان توی منتشر کردن هفته نامه تاخیر داریم و دلیلش هم مثل همیشه پیدا نکردن لینک های جالب یا خبر هایی هست که من خیلی علاقه ای به دنبال کردنشون ندارم. ایده اولیه این بود که هر هفته یک پست منتشر بشه و اوایل هم خیلی راحت این اتفاق میافتاد ولی چند باری پیش اومده که به موقع نتونستم منتشر کنم، اشکالی هم نداره، مهم اینه که تداوم داشته باشه 🙂
به شکل خلاصه dracula یک تم یکسان برای پلتفرم های مختلفه. از zsh و intellij بگیر تاا vim و … . توی قسمت about میتوانید در مورد اینکه چرا این تم بوجود اومد بخونید. تم قشنگه و منم بعضی وقت ها توی intellij ازش استفاده میکنم گفتم شما هم ببینیدش.
